Medal dla Elżbiety Zawackiej podkreślił toruński ślad jej życia

W poznańskim gmachu znów wybrzmiało nazwisko „Zo” – i nie chodziło tylko o wspomnienie, ale o konkretne, prestiżowe wyróżnienie. Elżbieta Zawacka, związana z Toruniem Honorowa Obywatelka i jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiego podziemia, otrzymała pośmiertnie medal Alumno Bene Merenti Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. W imieniu rodziny i fundacji odebrano go z wyraźnym poczuciem, że to nie jest zwykły akademicki gest, lecz mocny znak pamięci.

• W Poznaniu przypomniano drogę „Zo”, która połączyła naukę z wojenną służbą
• Toruń odebrał wyróżnienie jako znak pamięci o swojej Honorowej Obywatelce
• Wystawa w Collegium Minus dopełniła uroczystości opowieścią o cichociemnej

W Poznaniu przypomniano drogę „Zo”, która połączyła naukę z wojenną służbą

Medal Alumno Bene Merenti trafia do absolwentów UAM, którzy nie pracowali na uczelni, ale rozsławili jej imię działalnością na rzecz społeczeństwa, kultury i nauki. W przypadku Elżbiety Zawackiej wybór nie budzi wątpliwości. Jej życiorys to opowieść o odwadze, wiedzy i służbie, splątana z historią Polski w sposób niezwykle wyrazisty.

– Elżbieta Zawacka była jedną z najbardziej niezwykłych postaci polskiej historii XX wieku – kurierką i emisariuszką Armii Krajowej, jedyną kobietą wśród „cichociemnych” – mówiła rektorka UAM prof. Bogumiła Kaniewska.

Rektorka podkreśliła też, że pamięć o jej wojennych czynach ma pozostać trwałym symbolem odwagi i oddania Polsce. To ważne, bo postać Zawackiej łatwo zamknąć w jednym zdaniu o bohaterstwie, a przecież jej droga była znacznie szersza. Była też człowiekiem nauki, z solidnym akademickim zapleczem i bardzo konkretnym dorobkiem.

Elżbieta Zawacka studiowała na Uniwersytecie Poznańskim od 1927 do 1935 roku. Tytuł magistra filozofii w zakresie matematyki uzyskała na podstawie pracy o równaniach różniczkowych periodycznych całek eliptycznych. Oceny pracy dokonał prof. Zdzisław Krygowski, a sama Zawacka podziękowała mu w maszynopisie za wybrany temat i wskazówki przy jego przygotowaniu. Ten detal dobrze pokazuje, że za legendą „Zo” stała również rzetelna, cierpliwa praca u podstaw.

Toruń odebrał wyróżnienie jako znak pamięci o swojej Honorowej Obywatelce

W uroczystości wziął udział Jan Wyrowiński, przewodniczący Rady Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej. To on odczytał list prezydenta Torunia Pawła Gulewskiego, w którym padły słowa wdzięczności za pośmiertne uhonorowanie torunianki przez poznańską uczelnię. W liście zwrócono uwagę, że to powód do dumy dla mieszkańców miasta, bo droga życiowa Zawackiej splata się z historią Torunia i Poznania .

– To prestiżowe wyróżnienie (…) jest dla nas – mieszkańców Torunia i rodzinnego miasta Pani Generał – powodem do ogromnej dumy – napisano w liście odczytanym podczas uroczystości.

Prezydent przypomniał też, że Zawacka była Honorową Obywatelką Torunia i całe życie poświęciła służbie Ojczyźnie oraz nauce. W tym ujęciu medal nie jest wyłącznie wyróżnieniem uczelnianym. Staje się także elementem miejskiej pamięci – ważnym dla Torunia, który od lat pielęgnuje jej dorobek i biografię.

Wśród obecnych znaleźli się także przedstawiciele rodziny, prorektorzy UAM, prof. Andrzej Lesicki – rektor uczelni w latach 2016–2020, który wcześniej podjął decyzję o nadaniu medalu – oraz Janusz Pałubicki, działacz opozycji antykomunistycznej i przyjaciel fundacji. Jego obecność miała również wymiar historyczny, bo przypominała o ludziach i środowiskach, które przez lata podtrzymywały pamięć o Armii Krajowej i jej żołnierzach.

Wystawa w Collegium Minus dopełniła uroczystości opowieścią o cichociemnej

Po części oficjalnej uczestnicy mogli zobaczyć wystawę „Cichociemna. Gen. Elżbieta Zawacka „Zo” (1909–2009)” przygotowaną w holu Collegium Minus. Oprowadzanie prowadziła Dorota Zawacka-Wakarecy, prezes Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej, która przyjęła medal w imieniu rodziny. Taka forma zakończenia uroczystości nie była przypadkowa – zamiast kolejnego protokołu pojawiła się biograficzna opowieść, osadzona w dokumentach, zdjęciach i faktach.

Laudację wygłosił prof. Rafał Witkowski, prorektor UAM ds. współpracy międzynarodowej. Całość miała spokojny, ale wyraźny ciężar symboliczny. Uczelnia oddała hołd swojej dawnej studentce, a Toruń odebrał sygnał, że pamięć o Elżbiecie Zawackiej pozostaje żywa nie tylko w miejskich uroczystościach, lecz także w instytucjach, które współtworzyły jej drogę.

na podstawie: UM Toruń.