W Toruniu powstał nowy instytut PAN. Chemia ma pracować dla zdrowia i gospodarki

Jedna decyzja uruchomiła projekt, który ma połączyć laboratoria, przemysł i potrzeby mieszkańców. W Toruniu zainaugurował działalność Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej PAN. Naukowcy zajmą się między innymi bezpieczeństwem żywności, ochroną środowiska i nowoczesną medycyną, a wyniki badań mają trafiać także poza świat akademicki.

• Nowa jednostka PAN wyrasta z toruńskich tradycji naukowych
• Badania obejmą żywność, środowisko i medycynę
• Toruń chce zatrzymać talenty i przyciągać inwestycje

Nowa jednostka PAN wyrasta z toruńskich tradycji naukowych

Międzynarodowy Instytut Chemii Analitycznej PAN został oficjalnie otwarty podczas uroczystości 24 lipca 2026 roku. To 70. instytut Polskiej Akademii Nauk i pierwsza jednostka tego rodzaju w północnej Polsce. Za projektem stoją Polska Akademia Nauk, samorząd województwa kujawsko-pomorskiego, władze Torunia oraz naukowcy skupieni wokół prof. Bogusława Buszewskiego.

Od podpisania porozumienia o utworzeniu instytutu do inauguracji minął rok. Lokalizacja w Toruniu wiąże się z wieloletnim dorobkiem chemików z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, działalnością Kujawsko-Pomorskiego Centrum Naukowo-Technologicznego im. Jana Czochralskiego oraz współpracą uczelni i samorządu.

Prezydent Torunia Paweł Gulewski podkreślał, że nowa jednostka jest ważnym momentem dla miasta i jego środowiska akademickiego.

„Wszyscy wiemy, że na naszych oczach dzieje się historia. Ta jednostka PAN jest czymś, na co czekaliśmy”.

Zapewnił również o gotowości władz Torunia do dalszej współpracy z instytutem i jego zespołem.

Badania obejmą żywność, środowisko i medycynę

Zakres działalności MIChA PAN będzie szeroki. Zespół ma prowadzić interdyscyplinarne badania nad jakością żywności, ochroną środowiska, zdrowiem publicznym oraz rozwiązaniami biomedycznymi. Istotną częścią działalności będzie także opracowywanie technologii i przekazywanie wyników badań gospodarce.

Instytut nie ma działać wyłącznie jako toruński ośrodek. Jego siedziba znajduje się w Toruniu, ale model pracy będzie oparty na współpracy sieciowej z ośrodkami naukowymi między innymi w:

• Gdańsku,
• Warszawie,
• Krakowie,
• Poznaniu,
• Wrocławiu,
• Łodzi,
• Lublinie,
• Białymstoku.

Nad kierunkami badań czuwać będzie międzynarodowa rada naukowa złożona z ekspertów z Polski i zagranicy. Finansowanie zapewnią budżet państwa oraz granty krajowe i międzynarodowe.

Dla mieszkańców znaczenie instytutu może być widoczne nie tylko w odległej perspektywie naukowej. Badania dotyczą obszarów bezpośrednio związanych z codziennym życiem – bezpieczeństwem żywności, jakością środowiska i ochroną zdrowia. Jednostka ma także docelowo zatrudnić ponad 50 osób, tworząc miejsca pracy dla naukowców i pracowników administracyjnych.

Toruń chce zatrzymać talenty i przyciągać inwestycje

Powstanie instytutu wpisuje się w działania związane z rozwojem gospodarki opartej na wiedzy. Wśród przedsięwzięć wymienianych przez władze miasta znajdują się Copernicus Hub oraz Toruński Fundusz Innowacji i Rozwoju. Ich założeniem jest łączenie nauki z biznesem, wspieranie nowych technologii i tworzenie warunków do powstawania atrakcyjnych miejsc pracy.

Przewodniczący Rady Miasta Torunia Łukasz Walkusz mówił podczas inauguracji, że efekty działalności instytutu mogą odczuć mieszkańcy Torunia, regionu i całego kraju.

„W Toruniu powstaje wyjątkowy instytut naukowo-badawczy, którego ostatecznymi beneficjentami będą mieszkańcy naszego miasta, regionu i całego kraju”.

Prezes PAN Marek Konarzewski zwrócił uwagę, że utworzenie jednostki było możliwe dzięki wizji i determinacji prof. Bogusława Buszewskiego. Wyraził też przekonanie, że instytut połączy ambitne projekty naukowe z rozwiązaniami przydatnymi dla gospodarki.

„Jestem przekonany, że MIChA PAN będzie miejscem pełnym znakomitych pomysłów naukowych i praktycznych oraz bardzo bliskiej współpracy z gospodarką”.

Ambicją nowej jednostki jest zbudowanie jednego z najważniejszych ośrodków chemii analitycznej w Europie Środkowo-Wschodniej. O powodzeniu tego planu zdecydują nie tylko badania, lecz także zdolność do współpracy z przemysłem i wykorzystania odkryć w medycynie, ochronie środowiska oraz produkcji żywności.

na podstawie: Urząd Miasta Toruń.