Samarytanka stanęła w miejscu narodzin swojej fundatorki

Przy murze dawnego toruńskiego szpitala pojawiła się niewielka figura o dużej, osobistej historii. To właśnie przy dzisiejszej ulicy Przedzamcze 8 urodziła się Anna Epping, która ufundowała nowego anioła. Samarytanka ma przypominać o dobroci, pamięci rodzinnej i budowaniu relacji ponad podziałami. Figura została włączona do miejskiego szlaku toruńskich aniołów.

• Dawny szpital i rodzinne wspomnienia Anny Epping
• Prywatna inicjatywa po raz pierwszy przy budynku instytucji
• Toruńskie anioły tworzą trasę przez całe miasto

Dawny szpital i rodzinne wspomnienia Anny Epping

Samarytankę ustawiono na murze budynku dawnego toruńskiego szpitala, działającego do 2011 roku. W tym miejscu 5 lutego 1967 roku przyszła na świat Anna Epping. Dla fundatorki odsłonięcie figury nie było więc wyłącznie wydarzeniem związanym ze sztuką w przestrzeni publicznej, lecz także powrotem do początku własnej historii.

Toruń nigdy nie przestał być moim rodzinnym miastem. Tutaj zaczęła się moja historia i tutaj zostawiłam mały ślad mojego serca – mówiła Anna Epping.

Nazwa figury odwołuje się do przypowieści o Samarytaninie, który zatrzymał się przy potrzebującym, mimo że inni przechodzili obok. W toruńskiej interpretacji Samarytanka symbolizuje dobroć, wiarę w człowieka, nadzieję i pokój oparty na pamięci oraz wzajemnym szacunku.

Z figurą łączy się także książka Anny Epping „Toruńska saga rodu Zawadzkich i Lewandowskich”. Publikacja opowiada o rodzinnych korzeniach i osobach z poprzednich pokoleń. Istotnym tłem uroczystości była historia dziadka fundatorki, aresztowanego w Toruniu 9 września 1939 roku, a następnie osadzonego w niemieckich obozach koncentracyjnych.

W tym kontekście Samarytanka ma przypominać o wyborze dobra zamiast nienawiści oraz pokoju zamiast wojny. Anna Epping wskazała również na możliwość symbolicznego łączenia przez figurę przeszłości z przyszłością, pokoleń, Polski i Niemiec oraz ludzi, którzy chcą budować relacje mimo trudnej historii.

Prywatna inicjatywa po raz pierwszy przy budynku instytucji

Samarytanka jest pierwszą figurą ufundowaną prywatnie w ramach miejskiego projektu. Budynek przy Przedzamczu 8 udostępnił Kujawsko-Pomorski Fundusz Pożyczkowy.

Cieszymy się, że jako instytucja jesteśmy pierwszą, która udostępnia swój budynek osobie prywatnej – mówiła Agnieszka Wasita, prezeska Kujawsko-Pomorskiego Funduszu Pożyczkowego.

Prezeska Fundacji Dorotkowo Katarzyna Mińczykowska-Targowska podkreślała, że Anna Epping, pracując w Niemczech, nawiązała współpracę z fundacją i zaoferowała jej pomoc. Jej zdaniem historia Samarytanki pokazuje, że także pojedyncza osoba może rozpocząć działania przynoszące dobro innym.

Zastępca prezydenta Torunia Adam Szponka zwrócił uwagę, że każda figura prowadzi do innej opowieści i mniej oczywistych miejsc. Samarytankę określił jako anioła związanego z pamięcią i osobistymi wspomnieniami. Dodał, że inicjatywa Anny Epping może zachęcić kolejne osoby prywatne do ufundowania własnych figur.

Toruńskie anioły tworzą trasę przez całe miasto

Projekt „Śladem Toruńskich Aniołów” realizuje Biuro Toruńskiego Centrum Miasta. Jego założeniem jest wzbogacanie przestrzeni publicznej małymi formami artystycznymi, które odnoszą się do uniwersalnych wartości i toruńskiej tożsamości.

Pierwszy anioł, nazwany przez mieszkańców „JOnaszem”, pojawił się w maju 2025 roku przy Ratuszu Staromiejskim. Kolejne figury trafiają także poza ścisłe centrum. Do projektu dołączają przedsiębiorcy i firmy, nie tylko ze starówki, dzięki czemu trasa obejmuje coraz więcej punktów w Toruniu.

Autorką wszystkich aniołów jest rzeźbiarka Małgorzata Więcławska-Furyk, znana między innymi z toruńskiego pręgierza w formie osiołka. Osoby odwiedzające trasę mogą skorzystać z kilku źródeł informacji:

• bezpłatną mapę szlaku można otrzymać w Punkcie Informacji Turystycznej oraz w lokalach sąsiadujących z figurami,
• przy każdym aniele znajduje się kod QR prowadzący do wirtualnej trasy,
• na stronie projektu dostępne są ciekawostki przygotowane przez toruńskich przewodników.

Dzięki temu Samarytanka przy Przedzamczu 8 jest nie tylko pamiątką związaną z biografią fundatorki. Można ją odwiedzić jako jeden z punktów spaceru śladem figur, który prowadzi również do miejsc związanych z historią mieszkańców i miasta.

na podstawie: Urząd Miasta Toruń.