Toruńska twierdza odsłania swoje zaplecze - zobacz nową wystawę plenerową

Za murami i fosami Torunia kryje się historia przemian, które na dziesięciolecia zmieniły miasto w jeden z najważniejszych pruskich punktów obronnych. W Muzeum Twierdzy Toruń będzie można prześledzić ten proces na wystawie „Fortyfikacje rdzenia Twierdzy Toruń 1816-1920”. 🏰

• „Fortyfikacje rdzenia Twierdzy Toruń 1816-1920” pokazują, jak rosła militarna potęga miasta
• Później pojawiły się koszary, laboratoria i kolejowy tunel
• Wystawę otworzy Muzeum Twierdzy Toruń

„Fortyfikacje rdzenia Twierdzy Toruń 1816-1920” pokazują, jak rosła militarna potęga miasta

Początek tej historii przypada na 1816 rok, gdy po ponownym przejęciu Torunia przez Prusy rozpoczęto dostosowywanie miejskich umocnień do nowych realiów wojennych. Fortyfikacje były osłabione po rosyjskim oblężeniu z 1813 roku, a bliskość granicy wymagała szybkich decyzji. Ograniczone fundusze i ostrożność wobec Rosji sprawiły jednak, że przebudowę prowadzono etapami i przede wszystkim tam, gdzie była najbardziej potrzebna.

W kolejnych latach odnowiono sześć miejskich bastionów, a na zachodnim odcinku zbudowano fortyfikacje kleszczowe. Całość zabezpieczała nawodniona fosa z systemem stopni wodnych, zasilana przez staw Kaszownik. Ten ostatni pełnił również funkcję zbiornika retencyjnego - militarna infrastruktura była więc ściśle połączona z miejską gospodarką wodną.

Rozbudowa twierdzy oznaczała także powstanie zaplecza dla wojska. W Toruniu pojawiły się między innymi koszary, wozownie artyleryjskie, magazyny żywności oraz szpital wojskowy. W latach 1822-1826 w kurtynach bastionów i zatokach kleszczy wybudowano trzy nowe bramy.

Później pojawiły się koszary, laboratoria i kolejowy tunel

Kilkadziesiąt lat później rdzeń twierdzy przeszedł kolejną dużą modernizację. Teren zajmowany przez wojsko powiększono i otoczono poligonalną linią obronną. W jej obrębie znalazły się między innymi koszary, magazyny prochowe oraz laboratoria amunicyjne.

Ważnym elementem tej układanki stała się kolej. Rozbudowę systemu obronnego uzupełniła infrastruktura kolejowa, w tym specjalny tunel pozwalający przeprowadzić linię przez obszar twierdzy. Dzięki wystawie można zobaczyć, jak obok murów, fos i bram powstawało całe zaplecze logistyczne wojskowego miasta. Część tych obiektów zachowała się do dziś. 🚂

Materiały prezentowane na ekspozycji pochodzą z Tajnego Archiwum Państwowego Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego w Berlinie-Dahlem, Archiwum Państwowego w Toruniu, Muzeum Okręgowego w Toruniu oraz zbiorów prywatnych. Kuratorem wystawy jest Adam Kowalkowski.

Powiązany artykuł

Fortyfikacje rdzenia Twierdzy Toruń 1816–1920 – wystawa plenerowa

Wystawę otworzy Muzeum Twierdzy Toruń

Plenerowa ekspozycja zostanie udostępniona 26 września o godz. 18.00 w Muzeum Twierdzy Toruń, oddziale Muzeum Okręgowego w Toruniu. To propozycja dla tych, którzy chcą spojrzeć na Toruń nie tylko przez pryzmat starówki, lecz także jego militarnej konstrukcji - od bastionów i fos po magazyny, szpitale oraz kolejowe połączenia ukryte w obrębie twierdzy.

• Wystawa: „Fortyfikacje rdzenia Twierdzy Toruń 1816-1920”
• Miejsce: Muzeum Twierdzy Toruń
• Udostępnienie wystawy: 26 września, godz. 18.00

Właśnie tam będzie można poznać historię wewnętrznego systemu obronnego Torunia, jego kolejne przebudowy oraz zachowane elementy dawnej infrastruktury militarnej. 🧱

na podstawie: Muzeum Okręgowe w Toruniu.