Toruń wraca do czasów sejmów - wystawa na dziedzińcu Ratusza

Na dziedzińcu Ratusza Staromiejskiego historia Torunia na chwilę wyjdzie z gablot i podręczników. Wystawa „Dwa sejmy - dwie wojny - dwa kryzysy” przypomni, jak w 1576 i 1626 roku miasto stawało się miejscem decyzji ważnych dla całej Rzeczypospolitej.

• Dwa sejmy i wielka polityka wracają do Torunia
• „Dwa sejmy - dwie wojny - dwa kryzysy” pokazują miasto w centrum wydarzeń
• Konferencja pozwoli zajrzeć głębiej w sejmową historię miasta

Dwa sejmy i wielka polityka wracają do Torunia

Dawny Sejm Walny zwykle obradował w Warszawie, ale w wyjątkowych okolicznościach król mógł wskazać inne miasto. Toruń przyjął parlamentarzystów dwukrotnie - podczas sejmu zwyczajnego w 1576 roku oraz sejmu nadzwyczajnego w 1626 roku. Obrady odbywały się w Ratuszu Staromiejskim i Dworze Artusa.

Pierwszy z tych sejmów przypadł na czas napięć wokół wyboru Stefana Batorego. Toruń i Elbląg uznały nowego władcę, natomiast Gdańsk odmówił złożenia przysięgi wierności. Spór szybko przerodził się w konflikt, który zakończył się dopiero pod koniec 1577 roku.

Pół wieku później sytuacja wyglądała jeszcze poważniej. Sejm w 1626 roku zwołano między innymi z powodu zarazy w okolicach Warszawy i wojny ze Szwecją. Król Zygmunt III Waza potrzebował pieniędzy na działania wojenne, a Toruń znalazł się blisko najważniejszych wydarzeń politycznych i militarnych. W 1629 roku szwedzka próba oblężenia miasta zakończyła się niepowodzeniem, a kilka miesięcy później zawarto rozejm w Starym Targu.

„Dwa sejmy - dwie wojny - dwa kryzysy” pokazują miasto w centrum wydarzeń

Plenerowa ekspozycja opowie o obu sejmach przez pryzmat polityki, wojny i kryzysów, które kształtowały ówczesną Rzeczpospolitą. Zwiedzający zobaczą ją na dziedzińcu Ratusza Staromiejskiego od 15 października 2026 roku. Kuratorami wystawy są dr Alicja Sumowska i dr Tomasz Kucharski.

Otwarcie będzie częścią większego spotkania poświęconego Toruniowi jako miejscu obrad sejmowych. W programie znalazły się dwa wykłady: prof. dr. hab. Bogusława Dybasia o sejmie jako instytucji władzy oraz prof. dr. hab. Krzysztofa Mikulskiego o roli Torunia w ważnych wydarzeniach państwowych. Dr Tomasz Kucharski, dr Liliana Lewandowska i dr Dominik Piotrowski zaprezentują także wystawę cyfrową „Sejmy w Toruniu 1576, 1626”. 🏛️

Uroczysta inauguracja i otwarcie ekspozycji odbędą się 14 października 2026 roku o godz. 17.00 w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego w Toruniu. W spotkaniu wezmą udział między innymi prezydent Torunia Paweł Gulewski, dyrektor Muzeum Okręgowego Aleksandra Mierzejewska oraz przedstawiciele środowiska naukowego.

Powiązany artykuł

„Dwa sejmy – dwie wojny – dwa kryzysy” – otwarcie wystawy plenerowej

Konferencja pozwoli zajrzeć głębiej w sejmową historię miasta

Wystawę uzupełni konferencja naukowa „Toruń sejmową stolicą Rzeczypospolitej. W okrągłe rocznice dwóch toruńskich sejmów (1576, 1626)”. Spotkanie będzie okazją do przyjrzenia się nie tylko samym obradom, lecz także politycznemu znaczeniu Torunia i jego miejscu w historii dawnego państwa.

Konferencja odbędzie się 15-16 października 2026 roku w Sali Kolumnowej budynku Towarzystwa Naukowego w Toruniu przy ul. Wysokiej 16. W programie przewidziano wystąpienia badaczy zajmujących się historią polityczną, wojskową i społeczną Rzeczypospolitej Obojga Narodów. 🗺️

Wydarzenie przygotowują Miasto Toruń, Towarzystwo Naukowe w Toruniu i Muzeum Okręgowe w Toruniu, przy współpracy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Najprościej zacząć od dziedzińca Ratusza - wystawa będzie dostępna dla zwiedzających od 15 października 2026 roku.

na podstawie: Muzeum Okręgowe w Toruniu.