Tablica przy Żeglarskiej przypomina o ważnym ośrodku polskiej nauki

FOT. UM Toruń
Kamienica przy Żeglarskiej 1 była niegdyś siedzibą instytucji, która badała Pomorze z wielu perspektyw. Historię Instytutu Bałtyckiego przypomina teraz pamiątkowa tablica. W uroczystości w Toruniu uczestniczyli samorządowcy, naukowcy i organizatorzy jubileuszu.
Tablicę odsłonili przedstawiciele samorządu województwa, władz miasta i Komitetu Organizacyjnego Obchodów 100-lecia Instytutu Bałtyckiego. Jej powstanie wsparły Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Miasto Toruń i Towarzystwo Miłośników Torunia. Miasto przeznaczyło środki na montaż, a samorząd województwa pokrył koszt projektu i wykonania.
Dla przechodniów tablica wiąże konkretny adres z historią instytucji, która przez lata gromadziła wiedzę o Pomorzu. Jej główna siedziba mieściła się przy Żeglarskiej 1 do 1937 roku, kiedy została przeniesiona do Gdyni.
- Instytut Bałtycki prowadził badania nad Pomorzem
- Dorobek badaczy zasilił toruńskie środowisko akademickie
- Jubileusz obejmuje także publikację i wystawę
Instytut Bałtycki prowadził badania nad Pomorzem
Placówkę powołano w Toruniu 31 sierpnia 1925 roku. Jej inicjatorem i pierwszym dyrektorem był Józef Wybicki, starosta krajowy pomorski. Spotkanie grupy inicjatywnej odbyło się w Dworze Artusa, a siedzibę Instytutu urządzono w kamienicy przy Żeglarskiej 1.
Instytut koordynował badania nad historią, kulturą i gospodarką Pomorza oraz jego związkami z Polską. Naukowcy zajmowali się między innymi archeologią, etnografią, geografią, językiem i gospodarką morską. W okresie międzywojennym, gdy niemiecka propaganda podważała polskie związki Pomorza Gdańskiego z Polską, placówka dokumentowała historię regionu i publikowała wyniki badań. W jej działalność angażowali się badacze z wielu polskich ośrodków akademickich.
Przewodniczący Rady Miasta Torunia Łukasz Walkusz podkreślił, że Instytut miał znaczenie dla polskiej myśli o Pomorzu i dla przedwojennej roli Torunia.
„Instytut Bałtycki był bez wątpienia jedną z najważniejszych organizacji działających w Toruniu jako przedwojennej stolicy województwa pomorskiego.”
– Łukasz Walkusz, przewodniczący Rady Miasta Torunia
Więcej lokalnych informacji z Torunia jest na halotorun.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na halotorun.pl/wydarzenie.
Dorobek badaczy zasilił toruńskie środowisko akademickie
Znaczenie Instytutu nie ograniczało się do jego przedwojennej działalności. Wielu związanych z nim naukowców uczestniczyło później w budowaniu toruńskiego środowiska uniwersyteckiego. Prorektor UMK prof. Joanna Kucharzewska zwróciła uwagę, że prace badaczy stały się podstawą dla kolejnych pokoleń, a podejmowane przez nich zagadnienia nadal są obecne w badaniach Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
O staraniach o upamiętnienie placówki mówił też Łukasz Walkusz. Inicjatywa środowiska naukowego i społecznego rozpoczęła się ponad rok przed uroczystością. W przygotowanie jubileuszu włączyły się między innymi Wydział Nauk Historycznych UMK, Książnica Kopernikańska, Towarzystwo Naukowe w Toruniu i Muzeum Okręgowe w Toruniu.
Jubileusz obejmuje także publikację i wystawę
Obchody stulecia zainaugurowała konferencja naukowa „W 100-lecie powstania Instytutu Bałtyckiego w Toruniu”, zorganizowana 10 grudnia 2025 roku w Książnicy Kopernikańskiej. W programie zapowiedziano również specjalistyczną publikację, wystawę plenerową poświęconą dorobkowi i ludziom Instytutu, koncert rocznicowy oraz reportaż telewizyjny.
Prof. Waldemar Chorążyczewski z Komitetu Organizacyjnego zwrócił uwagę, że kamienica przy Żeglarskiej 1 była najbardziej rozpoznawalną siedzibą Instytutu.
„Cieszymy się, że obecność Instytutu Bałtyckiego została symbolicznie przywrócona w przestrzeni miejskiej Torunia.”
– prof. Waldemar Chorążyczewski, przedstawiciel Komitetu Organizacyjnego Obchodów 100-lecia Instytutu Bałtyckiego
na podstawie: Urząd Miasta Toruń.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (UM Toruń). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły
![[HOKEJ] Tauron Hokej Liga – MMKS Podhale – KH Energa Toruń 4:11. Dwie bramki w jednej minucie otworzyły drogę do wysokiej wygranej](/images/mecz/thumbnails/mmks-podhale-kh-energa-torun-20112026-411.webp)
[HOKEJ] Tauron Hokej Liga – MMKS Podhale – KH Energa Toruń 4:11. Dwie bramki w jednej minucie otworzyły drogę do wysokiej wygranej

Fałszywy BLIK i obietnice zysków. Policja ostrzega przed oszustami w sieci

Ruch na Gałczyńskiego po remoncie. Przed decyzją odbędzie się spotkanie

BellaTOFIFEST będzie świętować 25-lecie. Jubileusz potrwa sześć dni

Co robić w weekend w Toruniu? Przewodnik na 20–22 listopada

Blisko 3 tysiące drzew posadzono w toruńskich lasach miejskich

Nowy anioł na toruńskiej Starówce. W koszyku Jagódki ukryto jeżynę

ŚDS w Osieku kończy inwestycję wartą ponad 850 tys. zł

Bezpłatne warsztaty w Toruniu nauczą uczniów rozpoznawać zagrożenia w sieci

46 kandydatów ubiega się o miejsca w Młodzieżowej Radzie Torunia

Wójt gminy Łysomice wydał decyzję środowiskową dla rozbudowy DK91 do Torunia

Poszukiwany listem gończym ukrył się w chłodziarce. Policja go znalazła

W Toruniu na 30-lecie Nagrody Lindego pokażą sylwetki 60 laureatów i odsłonią popiersie

Na toruńskiej starówce montują betonowe bariery. To etap przed stałymi zabezpieczeniami
Przydatne dane teleadresowe
- Oddział Zewnętrzny w Toruniu Zakładu Karnego w Inowrocławiu - adres, telefon i kontakt
- Miejska Przychodnia Specjalistyczna w Toruniu - kontakt, rejestracja, poradnie i badania
- Biuro Powiatowe ARiMR w Toruniu - kontakt, godziny, adres
- Opiniodawczy Zespół Sądowych Specjalistów w Toruniu - kontakt, badania, opinie
- Urząd Miasta Torunia - kontakt, adresy, rezerwacja wizyt i e-usługi
- Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu - kontakt, biura terenowe i programy dofinansowania
