Przy Dębach Katyńskich wróci pamięć o zbrodni, którą próbowano wymazać

W Toruniu znów otworzy się przestrzeń, w której cisza znaczy więcej niż wiele oficjalnych słów. Przy Dębach Katyńskich spotkają się ci, którzy od lat przypominają o ludziach zamordowanych wiosną 1940 roku i o prawdzie, która długo przebijała się przez mur milczenia. To będzie uroczystość nie tylko rocznicowa, ale też mocno osadzona w miejskiej pamięci.

• Przy Dębach Katyńskich znów wybrzmią nazwiska, które nie powinny zniknąć
• Zbrodnia, której rozmiar wciąż poraża
• Rocznica ujawnienia prawdy przypomina, jak długo czekano na głos

Przy Dębach Katyńskich znów wybrzmią nazwiska, które nie powinny zniknąć

Uroczystość z okazji 86. rocznicy Zbrodni Katyńskiej oraz 83. rocznicy jej ujawnienia odbędzie się w poniedziałek, 13 kwietnia 2026 roku, o godz. 11:00. Miejscem spotkania będzie Plac 4 czerwca 1989 roku przy Dębach Katyńskich – skwer położony między Muzeum Etnograficznym im. M. Znamierowskiej-Prüfferowej a ul. Wały gen. W. Sikorskiego.

Do udziału zapraszają:

• Barbara Sękowska-Reinke – prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska w Toruniu,
• Piotr Całbecki – marszałek województwa kujawsko-pomorskiego,
• Paweł Gulewski – prezydent Torunia,
• dr Marek Rubnikowicz – dyrektor Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa w Toruniu.

Samo miejsce nie jest przypadkowe. Dęby Katyńskie od lat tworzą w mieście symboliczną przestrzeń, w której pamięć nie zamyka się w książkach i archiwach, ale wychodzi w otwartą przestrzeń, między codzienny ruch a chwilę zatrzymania.

Zbrodnia, której rozmiar wciąż poraża

Toruńskie obchody przypomną o jednej z najcięższych zbrodni II wojny światowej. Wiosną 1940 roku sowiecka policja polityczna zamordowała około 21 tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej. Wśród ofiar byli polscy oficerowie, funkcjonariusze służb państwowych i przedstawiciele inteligencji – ludzie, którzy mieli budować państwo, a zostali z niego brutalnie wyrwani.

Ich zbiorowe mogiły znajdują się m.in. w:

• Katyńiu,
• Charkowie,
• Miednoje,
• Bykowni,
• i innych miejscach kaźni.

W czasie uroczystości ma zostać pokazana ekspozycja poświęcona właśnie tej pamięci. To ważne nie tylko dla rodzin ofiar, ale też dla każdego, kto chce rozumieć historię miasta i kraju bez skrótów oraz wygodnego milczenia.

Rocznica ujawnienia prawdy przypomina, jak długo czekano na głos

Druga z rocznic – 83. rocznica ujawnienia Zbrodni Katyńskiej – nadaje temu spotkaniu szczególny ciężar. Przez lata fakt masowego mordu był zakłamywany, a prawda o nim docierała do opinii publicznej z ogromnym opóźnieniem. Dlatego kwietniowe uroczystości nie są wyłącznie hołdem dla ofiar. Są też przypomnieniem, że pamięć bywa formą odpowiedzialności.

W Toruniu ten obowiązek ma wyraźny, konkretny adres. Przy Dębach Katyńskich historia nie pozostaje abstrakcją – staje się częścią miejskiego krajobrazu, do którego wraca się nie z obowiązku, lecz z potrzeby zachowania sensu i imion tych, których chciano wymazać.

na podstawie: UM Toruń.