Afrykańskie lalki w Toruniu pokażą teatr między rytuałem a zabawą

Toruńskie Muzeum Podróżników im. Tony’ego Halika szykuje wystawę, która wyraźnie wybija się poza zwykłe wyobrażenie o teatrze lalek. 19 czerwca 2026 roku o godz. 17.00 w tym miejscu otworzy się ekspozycja Kono Donkili. Afrykański teatr lalek. Wystawa ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie - i zapowiada się na spotkanie z tradycją, w której lalka potrafi znaczyć znacznie więcej niż tylko sceniczny rekwizyt 🎭

• Kono Donkili - afrykański teatr lalek wchodzi do Torunia
• Ponad 100 lalek pokaże, jak różnorodna jest ta tradycja
• Toruńska ekspozycja potrwa do listopada

Kono Donkili - afrykański teatr lalek wchodzi do Torunia

Afrykański teatr lalek działa według zupełnie innych zasad niż ten, który znamy z europejskich scen. Zamiast rozbudowanych dramatów są tu krótkie sceny, ruch, muzyka i taniec, a cały pokaz często pozostaje spontaniczny i trudny do przewidzenia. Właśnie ta żywa, nieujarzmiona forma sprawia, że wystawa może mocno zaskoczyć odwiedzających.

Lalki pokazane w Toruniu nie opowiadają wyłącznie historii dla rozrywki. W wielu społecznościach wspierają obrzędy związane z płodnością i urodzajem, pojawiają się przy lokalnych sporach, rytuałach wróżbiarskich, praktykach terapeutycznych, inicjacjach, kulcie przodków i obrzędach pogrzebowych. To świat, w którym przedmiot sceniczny bywa jednocześnie częścią życia wspólnoty - zawieszony między tym, co żywe, a tym, co odchodzi 🌍

Ponad 100 lalek pokaże, jak różnorodna jest ta tradycja

Na ekspozycji znajdzie się ponad 100 lalek teatralnych z Mali, Nigru, Nigerii, Wybrzeża Kości Słoniowej, Togo, Beninu i Rwandy. Pochodzą z kolekcji przekazanej w 2007 roku do Muzeum Narodowego w Szczecinie przez Oleńkę Darkowską-Nidzgorską i Denisa Nidzgorski-Gordier - znawców afrykańskiego teatru lalek, którzy przez lata budowali ten zbiór.

Warto przyjrzeć się także samej formie tych obiektów. Jedne są małe, inne imponują rozmiarem i wymagają kilku lalkarzy. Mogą mieć ruchome członki uruchamiane sznurkami, drutami albo prętami, bywają animowane dłońmi, palcami stóp, a nawet noszone na głowie czy barkach. Ta różnorodność nie jest ozdobą samą w sobie - pokazuje, jak elastycznym i praktycznym językiem potrafi być teatr 🪆

Toruńska ekspozycja potrwa do listopada

Organizacyjnie sprawa jest prosta i dobrze rozpisana. Wernisaż odbędzie się 19 czerwca 2026 roku o godz. 17.00, a sama wystawa będzie dostępna od 20 czerwca do 7 listopada 2026 roku w Muzeum Podróżników im. Tony’ego Halika. Kuratorką ekspozycji jest dr Magdalena Nierzwicka.

Dla mieszkańców Torunia to okazja, by zobaczyć sztukę, która rzadko trafia tak blisko codziennej trasy spaceru. Zamiast egzotyki podanej na skróty dostajemy tu żywą opowieść o przedmiotach, które w Afryce Zachodniej i Środkowej potrafią współtworzyć obrzęd, rozmowę i wspólnotę - i właśnie dlatego ta wystawa może zostać w pamięci na długo.

na podstawie: Muzeum Okręgowe w Toruniu.