Zbrodnia Pomorska w Toruniu - historia, której nie wolno zgubić

W murach Książnicy Kopernikańskiej historia wróci do wydarzeń, które na zawsze naznaczyły Pomorze. Toruńskie spotkanie będzie okazją, by posłuchać badaczy Zbrodni Pomorskiej i zobaczyć, jak z dokumentów, relacji oraz badań terenowych odtwarza się prawdę sprzed niemal dziewięciu dekad.

• Zbrodnia Pomorska 1939 odsłoni skalę niemieckich represji
• Toruń przygotowuje kilka punktów pamięci
• W Parku Pamięci zobaczymy wystawę o początku ludobójstwa

Zbrodnia Pomorska 1939 odsłoni skalę niemieckich represji

Zbrodnia Pomorska była jedną z największych tragedii pierwszych miesięcy II wojny światowej. Od września 1939 r. do początku 1940 r. niemieccy okupanci przeprowadzali na Pomorzu masowe egzekucje, w których - według ustaleń polskich historyków - zamordowano od 20 do 40 tys. Polaków. Do dziś udało się ustalić tożsamość blisko 10 tys. ofiar.

O skali zbrodni, jej przebiegu i pierwszych aresztowaniach opowiedzą dr Norbert Bączyk, współtwórca podcastu Wojenne Historie, oraz dr hab. Tomasz Ceran z Instytutu Pileckiego. Rozmowa będzie także spojrzeniem na warsztat historyków: mozolne porównywanie dokumentów, świadectw i wyników badań terenowych, które pozwalają odtwarzać losy ofiar.

Spotkanie odbędzie się 5 października 2026 r. o godz. 17.00 w Książnicy Kopernikańskiej przy ul. Juliusza Słowackiego 8 w Toruniu. Wstęp jest bezpłatny. To wydarzenie dla tych, którzy chcą lepiej zrozumieć historię regionu, ale też dla osób, które szukają rzetelnej rozmowy o pamięci i odpowiedzialności. 🕯️

Toruń przygotowuje kilka punktów pamięci

Spotkanie w Książnicy będzie częścią kujawsko-pomorskich obchodów 87. rocznicy Zbrodni Pomorskiej 1939. W Toruniu zaplanowano również uroczystości główne w Parku Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939.

Kalendarium obchodów wygląda tak:

• godz. 11.00, Wojewódzki Szpital Zdrowia Psychicznego im. dr. Józefa Bednarza w Świeciu, ul. Sądowa 18 - II Obchody Dnia Pamięci Ofiar Zagłady Osób z Zaburzeniami Psychicznymi na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej;
• godz. 11.00, Park Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 w Toruniu, ul. Uniwersytecka / ul. Dąbrowskiego - uroczystości główne;
• godz. 17.00, Książnica Kopernikańska w Toruniu, ul. Juliusza Słowackiego 8 - rozmowa z dr. Norbertem Bączykiem i dr. hab. Tomaszem Ceranem o Zbrodni Pomorskiej oraz historii regionu.

Na spotkanie w Książnicy można przyjść bez biletu - wstęp jest bezpłatny. 📚

W Parku Pamięci zobaczymy wystawę o początku ludobójstwa

Obchodom towarzyszyć będzie ekspozycja Instytutu Pamięci Narodowej - Delegatury w Bydgoszczy zatytułowana „Zbrodnia pomorska 1939. Początek ludobójstwa niemieckiego w okupowanej Polsce”.

Wystawa będzie dostępna od 2 do 9 października 2026 r. w Parku Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 w Toruniu. To ważne uzupełnienie rocznicowych wydarzeń: obok rozmowy z historykami pojawi się przestrzeń, w której można zatrzymać się przy faktach, nazwiskach i pamięci o mieszkańcach przedwojennego województwa pomorskiego.

na podstawie: Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Toruniu.