Deklaracja Toruńska ma upowszechnić mediacje w sektorze publicznym

W Toruniu przedstawiciele nauki, administracji, sądownictwa i zawodów prawniczych rozmawiają o tym, jak ograniczyć liczbę sporów kierowanych do sądów. Podczas Kopernikańskiego Kongresu Mediacji podpisano Deklarację Toruńską, a także porozumienie o współpracy między UMK i Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej. W centrum wydarzenia znalazły się mediacje w sprawach administracyjnych oraz sposoby ich szerszego wykorzystania przez instytucje publiczne.

• Deklaracja Toruńska łączy administrację, naukę i wymiar sprawiedliwości
• Toruńskie badania mają przełożyć się na rozwiązania dla urzędów
• Kolejne panele pokażą bariery mediacji administracyjnej

Deklaracja Toruńska łączy administrację, naukę i wymiar sprawiedliwości

Kopernikański Kongres Mediacji odbywa się na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Uczestniczą w nim przedstawicielki i przedstawiciele środowiska akademickiego, administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, zawodów prawniczych oraz osoby zajmujące się alternatywnymi metodami rozwiązywania sporów.

Deklarację Toruńską podpisali reprezentanci instytucji państwowych, samorządowych i publicznych, a także środowisk rozwijających polubowne metody rozwiązywania konfliktów. Dokument wyraża przekonanie, że mediacja może usprawniać działanie instytucji, wzmacniać zaufanie społeczne i pozwalać na rozwiązywanie sporów z uwzględnieniem interesu publicznego oraz uzasadnionych interesów stron.

„Prawdziwą miarą siły prawa jest nie tylko zdolność do rozstrzygania sporów, lecz także umiejętność tworzenia warunków, w których można je rozwiązywać bez konieczności sięgania po władcze rozstrzygnięcia” – mówił prof. dr hab. Maciej Serowaniec, dziekan Wydziału Prawa i Administracji UMK.

W programie kongresu znalazły się prezentacje badań, dyskusje o zmianach w polskim modelu mediacji oraz wystąpienia dotyczące sporów administracyjnych, gospodarczych i kontraktowych. Organizatorzy położyli nacisk na wymianę doświadczeń między osobami, które zajmują się mediacją zarówno od strony naukowej, jak i zawodowej.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości dr Arkadiusz Myrcha ocenił, że ograniczenie liczby spraw trafiających do sądów wymaga szukania innych sposobów rozwiązywania konfliktów.

„Jeśli rzeczywiście chcemy coś zmienić, musimy szukać rozwiązań, które pozwolą ograniczyć liczbę spraw trafiających do sądów. Innej drogi po prostu nie ma” – powiedział dr Arkadiusz Myrcha.

Toruńskie badania mają przełożyć się na rozwiązania dla urzędów

Wybór Torunia jako miejsca kongresu wiąże się ze współpracą Urzędu Miasta Torunia i Wydziału Prawa i Administracji UMK. W mieście prowadzone są badania nad mediacją w sprawach administracyjnych oraz projekty dotyczące przygotowania i wdrażania takich mechanizmów w administracji publicznej.

Prezydent Torunia Paweł Gulewski wskazywał, że mediacja może pozostawić stronom możliwość dalszej współpracy, zamiast prowadzić od razu do sporu sądowego. Podkreślił również, że współpraca samorządu z uniwersytetem przybiera formę konkretnych projektów związanych z mediacją.

„Wejście w mediację zamiast stawiania sprawy na ostrzu noża i kierowania jej na drogę sądową sprawia, że drzwi do dalszej współpracy pozostają otwarte” – mówił Paweł Gulewski, prezydent Torunia.

Dla mieszkańców i przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim możliwość rozwiązywania części konfliktów z administracją bez wieloletniego oczekiwania na rozstrzygnięcie sądu. O tym, czy takie rozwiązanie będzie dostępne w konkretnej sprawie, decydują jednak przepisy i zgoda stron – mediacja nie zastępuje wszystkich postępowań administracyjnych.

Podczas wydarzenia prof. Maciej Serowaniec, dziekan WPiA UMK, oraz Agnieszka Durlik, dyrektor generalna Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej, podpisali porozumienie o współpracy. Wykład otwierający dotyczący prawnych obowiązków państwa związanych z mediacją wygłosiła dr hab. Magdalena Tabernacka, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego.

Kolejne panele pokażą bariery mediacji administracyjnej

Obrady kongresu zaplanowano na 20 października. Program obejmuje prezentację projektu badawczego dotyczącego opracowania i wdrożenia mechanizmów mediacji w sprawach administracyjnych oraz dwa panele konferencyjne.

Najważniejsze punkty programu:

• godz. 9:00–9:30 – rejestracja uczestników,
• godz. 9:30–9:45 – otwarcie obrad,
• godz. 9:45–11:00 – prezentacja projektu badawczego,
• godz. 11:30–13:00 – pierwszy panel konferencyjny,
• godz. 14:00–15:30 – drugi panel konferencyjny,
• godz. 15:30 – zamknięcie obrad.

Pierwszy panel będzie dotyczył między innymi podstaw mediacji w administracji publicznej, dostępu do pozasądowych metod rozwiązywania sporów, mediacji w samorządach zawodowych oraz barier utrudniających rozwój mediacji administracyjnej w Polsce.

W drugim panelu zaplanowano rozmowy o sporach cywilnoprawnych z udziałem podmiotów publicznych, mediacji kontraktowej i zmianach w postępowaniu administracyjnym po nowelizacji z 2025 roku. Uczestnicy zajmą się także UrbanLabem jako przestrzenią testowania mediacji oraz mediacją akademicką na przykładzie Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

na podstawie: UM Toruń.