Toruń pamięta - hołd dla internowanych podczas 44. rocznicy stanu wojennego

W cieniu tablicy przy zabytkowym kościele zebrała się grupa mieszkańców, przedstawicieli władz i dawnych działaczy opozycji. Zapalone znicze i skromne wiązanki były głównym językiem tej pamięci — bez fanfar, za to z wyraźnym szacunkiem. W Toruniu uroczystość miała charakter osobisty i urzędowy jednocześnie, pokazując, że pamięć o tamtych wydarzeniach wciąż żyje.

• Przy tablicy Kościoła pod wezwaniem św. Ducha - ciche złożenie hołdu
• Tamta noc i skala represji - jak wyglądał stan wojenny

Przy tablicy Kościoła pod wezwaniem św. Ducha - ciche złożenie hołdu

Pod murem Kościoła pod wezwaniem św. Ducha zebrali się opozycjoniści, członkowie władz miasta i regionu oraz radni. Wspólnie złożyli kwiaty i zapalili znicze przy tablicy upamiętniającej osoby represjonowane podczas stanu wojennego. W imieniu miasta hołd złożyli Prezydent Miasta Torunia Paweł Gulewski oraz Przewodniczący Rady Miasta Łukasz Walkusz. Wśród uczestników byli także toruński opozycjonista Jan Wyrowiński oraz Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego Piotr Całbecki.

Atmosfera była stonowana; rozmowy dotyczyły zarówno bolesnych wspomnień, jak i roli pamięci w edukacji młodszych pokoleń. Ceremonia miała charakter symboliczny — znicze i kwiaty jako forma osobistego podziękowania tym, którzy w tamtym czasie zostali internowani lub prześladowani.

Tamta noc i skala represji - jak wyglądał stan wojenny

Noc, która rozpoczęła stan wojenny, to noc z 12 na 13 grudnia 1981 r. Tego dnia siły porządkowe przeprowadziły ogólnokrajową akcję aresztowań działaczy opozycyjnych. W siłach państwowych użyto ogromnych zasobów sprzętowych - m.in. 1750 czołgów, 1400 pojazdów opancerzonych, 500 wozów bojowych piechoty i 9000 samochodów, a także eskadry helikopterów i samolotów transportowych. Wprowadzono m.in. godzinę policyjną, cenzurę korespondencji oraz czasowe ograniczenia w funkcjonowaniu części gospodarki i komunikacji telefonicznej; zawieszono też zajęcia w szkołach i na uczelniach.

W czasie trwania stanu wojennego internowano łącznie 10 131 osób związanych z “Solidarnością”, a życie straciło około 40 osób. Stan wojenny został oficjalnie zniesiony 22 lipca 1983 r. — to daty i liczby, które pojawiały się w rozmowach uczestników toruńskiej uroczystości jako przypomnienie skali tamtych wydarzeń.

Mieszkańcy i przedstawiciele władz podkreślali, że takie upamiętnienia mają znaczenie nie tylko w wymiarze historycznym, lecz także w codziennej refleksji nad obywatelską odpowiedzialnością i prawami jednostki. Regularne składanie kwiatów i zapalanie zniczy przy tablicy kościelnej to gest prosty, ale wyraźny - sygnał, że pamięć o ofiarach represji jest przekazywana kolejnym pokoleniom.

na podstawie: Urząd Miasta Toruń.