Jacek Yerka z Thorunium. Toruń dziękuje za sztukę, która wróciła do źródła

Na sali nie było przypadkowego gestu ani kurtuazji dla protokołu. Wyróżnienie dla Jacka Yerk i miało ciężar wdzięczności za całe artystyczne uniwersum, które od lat niesie nazwę Torunia daleko poza granice Polski. To jedno z tych uhonorowań, w których miasto nie tylko nagradza twórcę, ale też samo przygląda się własnemu odbiciu w sztuce. A w przypadku Yerki to odbicie jest wyjątkowo wyraziste.

• Medal dla artysty, którego wyobraźnia wyrosła z Torunia
• Symboliczny anioł i długa lista toruńskich znaków
• Obraz o Toruniu trafił do muzeum i domknął opowieść

Medal dla artysty, którego wyobraźnia wyrosła z Torunia

Honorowy Medal Prezydenta Miasta Torunia „Thorunium” trafił do Jacka Yerki jako wyraz uznania za dorobek, który dawno przekroczył krajowe ramy. Paweł Gulewski podkreślił, że to forma docenienia nie tylko osiągnięć artystycznych, ale także wkładu w rozwój kultury polskiej i światowej oraz roli, jaką twórczość malarza odegrała w promocji Torunia.

Wyróżnienie nie było przypadkowe. Yerka należy do najbardziej rozpoznawalnych polskich artystów współczesnych, a jego nazwisko od lat pojawia się obok realizmu fantastycznego i surrealizmu. Urodzony w Toruniu malarz, grafik i scenograf, absolwent Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, zbudował własny, nie do podrobienia język plastyczny. To właśnie on sprawił, że jego obrazy zaczęły żyć własnym życiem na wystawach i w kolekcjach poza Polską.

Międzynarodową rangę artysty potwierdziła między innymi World Fantasy Award dla najlepszego artysty. Ale mimo tego sukcesu Yerka nie odciął się od miejsca, z którego wyrósł. Wręcz przeciwnie – Toruń wraca w jego wypowiedziach i obrazach jako przestrzeń pamięci, emocji i wyobraźni.

„To tutaj bije źródło mojej wyobraźni” – mówił Jacek Yerka, podkreślając, że toruński gotyk, nadwiślańskie bulwary i atmosfera Starego Miasta ukształtowały jego wrażliwość.

Symboliczny anioł i długa lista toruńskich znaków

Podczas uroczystości wiceprzewodniczący Rady Miasta Torunia Michał Jakubaszek przekazał artyście symbolicznego toruńskiego anioła w imieniu przewodniczącego rady. To drobny, ale czytelny gest. W Toruniu anioł nie jest tylko ozdobą – staje się znakiem pamięci o ludziach, którzy zapisali się w historii miasta czymś więcej niż jednorazowym sukcesem.

Yerka ma już zresztą w Toruniu kilka ważnych śladów. Jego „Katarzynka” znajduje się w Piernikowej Alei Gwiazd, a sam artysta otrzymał także tytuł Ambasadora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Te wyróżnienia pokazują, że więź między twórcą a miastem nie ogranicza się do oficjalnych ceremonii. Ona trwa, jest widoczna i ma wymiar bardzo konkretny.

Dla torunian ważne może być również to, że sukces artysty nie odsunął od miasta jego własnych korzeni. Zamiast dystansu pojawiło się jeszcze mocniejsze zakorzenienie. Yerka wielokrotnie wracał do Torunia jako do miejsca, które nie tylko go ukształtowało, ale także nadal zasila jego wyobraźnię.

Obraz o Toruniu trafił do muzeum i domknął opowieść

Szczególne znaczenie ma obraz „A na deser Toruń”, zakupiony w 2025 roku do zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu. To nie jest zwykły zakup do kolekcji. Dzieło można czytać jak artystyczny ukłon w stronę miasta, z którego wyszedł jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich twórców fantastycznego świata obrazów.

Właśnie tu widać, jak sztuka przekracza ramy galerii. Toruń pojawia się u Yerki nie jako dekoracja, lecz jako miejsce, które przechowuje pamięć i emocje. Dzięki temu jego twórczość działa także w drugą stronę – promuje miasto w kraju i za granicą, budując obraz Torunia jako przestrzeni kultury, wyobraźni i tradycji.

Dziś ta historia układa się w spójną całość. Medal „Thorunium”, anioł od Rady Miasta, obecność w Piernikowej Alei Gwiazd, związek z UMK i obraz w muzeum tworzą opowieść o artyście, który od dawna nie jest już tylko toruńskim twórcą. Jest jednym z tych nazwisk, które z miastem łączą się na stałe – i to na bardzo wysokim, artystycznym poziomie.

na podstawie: Urząd Miasta Toruń.