Architektura wnętrz nie tylko w domu

9 marca 2026

Z każdej strony od najmłodszych lat jesteśmy otoczeni reklamami, filmami, najróżniejszego rodzaju mediami, które wpływają na nasze postrzeganie świata. Niezależnie od naszych chęci, żyjemy w świecie obrazów. Dzisiaj, w skrócie, chciałabym odpowiedzieć na dwa pytania:

Czy architektura wnętrz ma w ogóle jakikolwiek wpływ na człowiek?
Czy na przestrzeni lat podejście do kreowania otoczenia zmieniło się i jak traktowany jest ten problem w Polsce?

Czy architektura wnętrz ma w ogóle jakikolwiek wpływ na człowiek?

Ogromny wpływ na rozwój człowieka ma wygląd otoczenia w którym przebywa. Wnętrza powinny być przemyślane, zaprojektowane i dostosowane do jego potrzeb. Powinny spełniać normy budowlane. Funkcjonalność musi jednak łączyć się z pięknem.

Publiczne miejsca, nieprzemyślane niczym nie różniące się od tych sprzed kilkudziesięciu lat, nie będą atrakcyjne i prawdopodobnie nie wpłyną pozytywnie na emocje człowieka, na jego odczucia estetyczne, a czasem nawet na życiowe wybory. Niestety w Polsce nadal ciężko jest znaleźć dobrze zaprojektowane publiczne przestrzenie, szczególnie jeżeli chodzi o instytucje państwowe.

Oczywiste jest, że napisanie recepty na stworzenie biur, przychodni, urzędów itp, jest niemożliwe. Są one obwarowane specjalnymi przepisami. Każde powinno pobudzać rozwój społeczny, emocjonalny człowieka i sprostać wymaganiom użytkowników. Jednak spełniając pewne ogólne warunki dotyczące estetyki, możliwe jest zrobienie projektu spójnie łączącego ją z wymaganiami budowlanymi. Podjęłam próbę analizy podstawowych reguł, którymi powinni kierować się nie tylko projektanci, ale przede wszystkim organy nadzorujące przeprowadzające renowację/modernizację budynków.

proces-tworzenia-projektu-projekt-architektury-wnetrz.webp

Praktyczne wskazówki

Tkaniny, osłony na kaloryfer, fotele, krzesła, rolety i tego typu inne wyposażenie, mimo swej różnorodności materialnej oraz przede wszystkim gabarytowej, powinny być podporządkowane podstawowym zasadom kompozycji. Meble mają pasować nie tylko do siebie, ale przede wszystkim powinny być dostosowane do wieku i budowy fizycznej użytkowników. Swoją wielkością, ciężarem i konstrukcją nie powinny utrudniać korzystania z nich.

Elementy składowe wnętrza muszą pozytywnie wpływać na samopoczucie pracowników i petentów. Kolorystyka przecież ma ogromne znaczenie psychologiczne, wpływa na nastrój pracy i jej efektywność. Odpowiednia i spójna kolorystyka musi budzić uczucie uporządkowania i harmonii. Takie efekty można uzyskać opierając się o temperaturę i nasycenie barw. Posiadając wiedzę na temat złudzeń optycznych i ciężaru kolorystycznego można zmieniać wartości optyczne pomieszczenia. Można je powiększać lub pomniejszać, podwyższać lub obniżać, skracać lub wydłużać.

Budynek i pomieszczenia w nim zawarte to nie wszystko. Do stworzenia spójnego projektu. Ważne są również wszystkie elementy przynależne do niego, takie jak ogród, ogrodzenie czy np. elewacja. Wszystkie te elementy powinny być brane pod uwagę w całości koncepcji.

Nie można ukrywać, że jednym z najważniejszych warunków stworzenia optymalnych rozwiązań są, tak naprawdę, możliwości finansowe, jakie placówka może przeznaczyć na dany projekt. Zależy to również od kreatywności osoby odpowiedzialnej za wystrój, aranżację, dekorację i architekturę wnętrz. Organy nadzorujące remonty czy renowacje powinny wybrać osoby mające wykształcenie, doświadczenie i kompetencje do tworzenia architektury wnętrz. Przecież taka osoba musi mieć ponadprzeciętne zdolności estetyczne. Jak się okazuje pieniądze przeznaczane na remonty, niekiedy rozdysponowane są w niewłaściwy sposób. Nieznajomość materiałoznawstwa i przede wszystkim podstawowych zasad kompozycji i estetyki często powoduje, że remont nie miał sensu. Urzędnicy, nauczyciele, itp. pracownicy nie powinni być odpowiedzialni za tworzenie przestrzeni.

Czy na przestrzeni lat podejście do kreowania otoczenia zmieniło się?

W Polsce, w ostatnich latach, zmienia się stosunek do kreowania „dobrych” przestrzeni. Powoli odchodzi się od nudnych, typowych i często wręcz „kiczowatych” tendencji panujących od kilkunastu lat. Niestety zmiany na lepsze widać głównie w prywatnych placówkach. Te państwowe, wciąż tworzone, są z przypadkowych elementów dobieranych przez przypadkowe osoby.

Wychowanie estetyczne, które jest składową dobrej architektury wnętrz, ma wpływ na poznawanie rzeczywistości. Ma wielkie znaczenie w każdej dziedzinie życia. Wpływa na dokonywane wybory.

Podsumowując. Dobry projekt łączy funkcjonalność z estetyką. Za pomocą odpowiednich kolorów i materiałów można wyeksponować zalety budynku, nawet jeżeli jest stary, zawsze ma on jakieś ciekawe elementy. Większość polskiego społeczeństwa dopiero uczy się dostrzegania wartości w przedmiotach na co dzień nas otaczających, w rzeczach naturalnych prostych i starych. Wykorzystywanie ich, uczy szacunku do tradycji i dóbr, które posiadamy oraz dostrzegania wartości w przedmiotach codziennego użytku. Od wychowania estetycznego zależy świadomy odbiór otaczającego świata w dorosłym życiu. Ma ono wpływ na nasze najbliższe otoczenie, na wygląd naszego domu i jakich przedmiotów używamy. Czy chcemy, czy nie, sztuka pojawia się więc w każdej dziedzinie naszego życia. Architektura wnętrz to przecież dziedzina skupiająca się na ludzkich potrzebach i upodobaniach.

Marcelina Rak, magister sztuki, architektka wnętrz, twórczyni pracowni INTERATURA.