Toruń wraca do pamięci o Zbrodni Pomorskiej 1939 - ważne spotkanie w Książnicy

W Toruniu pamięć o jednej z najtragiczniejszych kart początku wojny spotka się z pracą historyków. W Książnicy Kopernikańskiej będzie można posłuchać o tym, jak rekonstruuje się losy ofiar Zbrodni Pomorskiej i jak wyglądały niemieckie represje na Pomorzu.

• Zbrodnia Pomorska 1939 wraca w Toruniu jako lekcja historii regionu
• Wystawa w Parku Pamięci dopełni toruńskie obchody
• Rozmowa z historykami pozwoli zobaczyć więcej niż same liczby

Zbrodnia Pomorska 1939 wraca w Toruniu jako lekcja historii regionu

Od jesieni 1939 roku do początku 1940 roku niemieccy okupanci przeprowadzali na Pomorzu masowe egzekucje. Zginęło od 20 do 40 tysięcy mieszkańców przedwojennego województwa pomorskiego. Do dziś udało się ustalić imiona i nazwiska blisko 10 tysięcy ofiar.

Te liczby pokazują skalę zbrodni, ale za każdą z nich kryje się osobna historia. Podczas spotkania rozmowa obejmie pierwsze aresztowania, egzekucje oraz działania podejmowane przez badaczy, którzy z dokumentów, relacji świadków i badań terenowych odtwarzają wydarzenia sprzed blisko dziewięciu dekad.

W dyskusji wezmą udział dr Norbert Bączyk, współtwórca podcastu Wojenne Historie, oraz dr hab. Tomasz Ceran z Instytutu Pileckiego. Spotkanie odbędzie się 5 października 2026 roku o godz. 17.00 w Książnicy Kopernikańskiej przy ul. Juliusza Słowackiego 8 w Toruniu. Wstęp jest bezpłatny.

Wystawa w Parku Pamięci dopełni toruńskie obchody

Ważnym punktem obchodów będzie także wystawa Instytutu Pamięci Narodowej - Delegatury w Bydgoszczy „Zbrodnia pomorska 1939. Początek ludobójstwa niemieckiego w okupowanej Polsce”. Ekspozycję można oglądać od 2 do 9 października 2026 roku w Parku Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 przy ul. Uniwersyteckiej i ul. Dąbrowskiego w Toruniu.

Toruńskie uroczystości główne zaplanowano 5 października o godz. 11.00 w tym samym parku. Tego dnia odbędą się również wydarzenia w Świeciu, w tym II Obchody Dnia Pamięci Ofiar Zagłady Osób z Zaburzeniami Psychicznymi na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej. Początek zaplanowano o godz. 11.00 w Wojewódzkim Szpitalu Zdrowia Psychicznego im. dr. Józefa Bednarza przy ul. Sądowej 18 w Świeciu.

Rozmowa z historykami pozwoli zobaczyć więcej niż same liczby

Spotkanie w Książnicy będzie okazją, by spojrzeć na Zbrodnię Pomorską nie tylko przez pryzmat statystyk, lecz także metod, dzięki którym współcześnie odzyskuje się pamięć o zamordowanych. Dokumenty, świadectwa i praca w terenie pozwalają uzupełniać obraz represji oraz przywracać tożsamość kolejnym ofiarom. 🕯️

Udział w spotkaniu 5 października o godz. 17.00 jest bezpłatny. Wydarzenie odbywa się w ramach kujawsko-pomorskich obchodów 87. rocznicy Zbrodni Pomorskiej 1939.

na podstawie: Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Toruniu.