W Toruniu rozmawiają o psychiatrii. Pacjenci pokazują, jak pomagać skuteczniej

Przy jednym stole spotkali się lekarze, samorządowcy, naukowcy i osoby, które same przeszły kryzys psychiczny. XI Kujawsko-Pomorskie Forum Psychiatrii Środowiskowej w Toruniu poświęcono temu, jak mówić o zdrowiu psychicznym bez wstydu i uprzedzeń. Organizatorzy podkreślają, że doświadczenie pacjentów powinno mieć realny wpływ na sposób udzielania pomocy.

• Zdrowie psychiczne potrzebuje rozmowy bez stygmatyzacji
• Pacjenci i specjaliści pokazują różne strony kryzysu
• Presja, autonomia i granice pomocy psychiatrycznej

Zdrowie psychiczne potrzebuje rozmowy bez stygmatyzacji

Tegoroczne forum odbywa się pod hasłem „Głos doświadczenia ma znaczenie – prawdziwe głosy, realne zmiany”. Za organizację odpowiadają Toruńskie Stowarzyszenie „Współpraca”, Fundacja na Rzecz Rozwoju Psychiatrii Regionu Kujawsko-Pomorskiego im. dr. J. Bednarza oraz Stowarzyszenie na Rzecz Przeciwdziałania Wykluczeniu Społecznemu Osób z Zaburzeniami Psychicznymi „MOST”.

Uczestników powitali Marzena Wolska, przewodnicząca zarządu Toruńskiego Stowarzyszenia „Współpraca”, oraz prof. Aleksander Araszkiewicz, wojewódzki konsultant w dziedzinie psychiatrii. W otwarciu uczestniczyła również zastępczyni prezydenta Torunia Dagmara Zielińska.

Podczas wystąpienia zwróciła uwagę, że o zdrowiu psychicznym należy mówić równie naturalnie i poważnie jak o zdrowiu fizycznym. Wskazała też, że samorząd może ograniczać wykluczenie osób doświadczających kryzysu, tworząc dostępne i pozbawione napiętnowania formy wsparcia.

„Ich doświadczenie jest najcenniejszą wskazówką, jak pomagać mądrze i skutecznie” – podkreśliła Dagmara Zielińska.

Zastępczyni prezydenta zaznaczyła, że powrót do zdrowia nie kończy się na diagnozie ani leczeniu. Obejmuje także możliwość podjęcia pracy lub nauki, odbudowania relacji i odzyskania samodzielności. Z tego powodu pomoc psychiatryczna wymaga współpracy ochrony zdrowia, pomocy społecznej, oświaty, instytucji miejskich i organizacji pozarządowych.

Jednym z przykładów takiego zaplecza jest Centrum Rozwoju i Terapii przy ul. Klonowica. Dla mieszkańców oznacza to, że wsparcie w kryzysie powinno być powiązane nie tylko z leczeniem, lecz także z codziennym funkcjonowaniem po jego zakończeniu.

Pacjenci i specjaliści pokazują różne strony kryzysu

Program forum łączy medycynę, socjologię, bioetykę i refleksję humanistyczną. Ks. dr Sylwester Warzyński z Wydziału Filozofii Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy mówił o wielogłosowości we współczesnej kulturze oraz o napięciu między ocaleniem a zagrożeniem.

Prof. Aleksander Araszkiewicz poruszył temat reakcji otoczenia na świadectwo choroby psychicznej. W jego wystąpieniu znalazły się również bariery społeczne, z którymi mierzą się osoby ujawniające doświadczenie kryzysu.

Szczególne miejsce w programie zajmują relacje osób korzystających ze wsparcia i tych, które pomagają innym na podstawie własnych przeżyć:

• Marta Gawrońska, asystentka zdrowienia w Centrum Zdrowia Psychicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Toruniu, opowiada o wykorzystaniu własnego doświadczenia kryzysu w pracy z pacjentami.
• Jarosław Krawczyk przedstawia swoją drogę wychodzenia z choroby, obejmującą terapię i poezjoterapię.

Takie wystąpienia pokazują, że osoba po kryzysie psychicznym nie musi być wyłącznie odbiorcą pomocy. Może także współtworzyć rozwiązania, oceniać ich przydatność i wspierać innych w powrocie do aktywności.

Presja, autonomia i granice pomocy psychiatrycznej

Dalsza część konferencji dotyczy społecznych i etycznych źródeł kryzysów. Dr hab. Arkadiusz Karwacki, prof. UMK z Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych, analizuje presję ról społecznych wśród współczesnej klasy średniej. Mówi także o zmęczeniu ciągłym udowadnianiem własnej wartości i wyzwaniach, jakie stawia to przed politykami publicznymi.

Radca prawny January Gralik z Komisji Bioetycznej Politechniki Bydgoskiej omawia natomiast relację lekarza i pacjenta. W centrum jego wystąpienia znajdują się granice między paternalizmem a poszanowaniem autonomii osoby leczonej psychiatrycznie.

Honorowy patronat nad XI Kujawsko-Pomorskim Forum Psychiatrii Środowiskowej objęli prezydent Torunia Paweł Gulewski, marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki oraz wojewoda kujawsko-pomorski Michał Sztybel.

na podstawie: UM Toruń.