Konspiracyjna drukarnia Solidarności zachowała się w niemal niezmienionej formie
W niewielkim muzeum pod Toruniem zachowały się maszyny, blachy drukarskie i materiały, które pomagały przekazywać niezależne informacje w czasach podziemnej działalności. Podczas spotkania w Grębocinie Marek Wachnik wrócił pamięcią do pracy przy drukowaniu „Toruńskiego Informatora Solidarności”, „Tygodnika Mazowsze” i książek. Historia tego miejsca pokazuje, jak wiele ryzykowali ludzie zaangażowani w niezależny obieg wydawniczy.
- Drukarnia działała do wolnych wyborów i nie została zdekonspirowana
- Oryginalne wyposażenie pokazuje skalę podziemnej pracy
Drukarnia działała do wolnych wyborów i nie została zdekonspirowana
Konspiracyjną drukarnię zaprojektował toruński inżynier i działacz demokratycznego podziemia Ryszard Konikiewicz. Powstała na działce należącej do Stanisława Osmańskiego, znanego toruńskiego okulisty. Funkcjonowała od 1985 roku aż do wolnych wyborów, a służbom nigdy nie udało się jej zdekonspirować.
Przy maszynach pracował między innymi Marek Wachnik, późniejszy wydawca i redaktor. W podziemiu drukował nie tylko toruńskie wydawnictwa, lecz także regionalne wydania „Tygodnika Mazowsze” oraz książki.
– Działała od 1985 r. do wolnych wyborów i nigdy nie została zdekonspirowana – wspominał Marek Wachnik podczas spotkania w Muzeum Piśmiennictwa i Drukarstwa w Grębocinie.
Wachnik podkreślał, że zachowanie drukarni ma znaczenie dla kolejnych pokoleń. Dla niego wizyta w muzeum była wyrazem wdzięczności wobec osób, które w tamtym okresie narażały się na represje, utratę pracy, więzienie i konsekwencje dotykające całego życia.
Przewodniczący Rady Miasta Torunia Łukasz Walkusz mówił z kolei o odpowiedzialności samorządowców wobec ludzi zaangażowanych w walkę o wolną Polskę. Przypomniał, że pierwsze całkowicie wolne wybory samorządowe odbyły się 27 maja 1990 roku.
– Dzisiaj jako samorządowcy zawdzięczamy tamtym ludziom wszystko – mówił Łukasz Walkusz.
Codziennie nowe informacje z Torunia publikujemy na halotorun.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na halotorun.pl/wydarzenie.
Oryginalne wyposażenie pokazuje skalę podziemnej pracy
Marcin Orłowski, znawca i miłośnik historii Torunia, zwrócił uwagę na autentyczne elementy zachowane w drukarni. Zwiedzający mogą zobaczyć:
- oryginalną maszynę drukarską,
- oryginalne blachy drukarskie,
- papier i farby wykorzystywane podczas pracy.
Założyciel i gospodarz muzeum Dariusz Subocz, który oprowadzał uczestników po wystawie, ocenił, że zrekonstruowana konspiracyjna drukarnia „Solidarności” jest obiektem wyjątkowym w skali kraju. Dzięki zachowanym przedmiotom historia nie kończy się na opowieści o działalności podziemnej – można zobaczyć narzędzia, z pomocą których powstawały niezależne publikacje.
W Muzeum Piśmiennictwa i Drukarstwa w Grębocinie przygotowano także ekspozycję poświęconą znacznie dłuższym dziejom pisma i produkcji papieru. W gotyckim kościele urządzono między innymi:
- stylizowane średniowieczne skryptorium,
- replikę XVII-wiecznego europejskiego stanowiska do czerpania papieru,
- kolekcję papierów z różnych stron świata,
- zbiór azjatyckich matryc drukarskich,
- warsztat Jana Gutenberga z repliką prasy drukarskiej,
- kolekcję XIX-wiecznych pras typograficznych i graficznych.
W muzeum odbywają się również warsztaty kaligrafii oraz zajęcia papierniczo-drukarskie. Zwiedzanie można więc połączyć nie tylko z oglądaniem zabytkowego wyposażenia, lecz także z poznaniem dawnych technik zapisu, czerpania papieru i drukowania.
na podstawie: Urząd Miasta Toruń.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Na Konstytucji 3 Maja tramwaje pojadą po dwóch torach po pięciu dniach przerwy

110 stoisk i 48 dni świąt. Toruński jarmark ruszył na Rynku Staromiejskim
![[KOSZYKÓWKA] PGE Basket Liga: Arriva wygrywa w Lublinie 101:94. Czwarta kwarta należała do torunian](/images/mecz/thumbnails/pge-start-lublin-arriva-lotto-twarde-pierniki-torun-21112026-94101.webp)
[KOSZYKÓWKA] PGE Basket Liga: Arriva wygrywa w Lublinie 101:94. Czwarta kwarta należała do torunian
![[HOKEJ] Tauron Hokej Liga – MMKS Podhale – KH Energa Toruń 4:11. Dwie bramki w jednej minucie otworzyły drogę do wysokiej wygranej](/images/mecz/thumbnails/mmks-podhale-kh-energa-torun-20112026-411.webp)
[HOKEJ] Tauron Hokej Liga – MMKS Podhale – KH Energa Toruń 4:11. Dwie bramki w jednej minucie otworzyły drogę do wysokiej wygranej

Fałszywy BLIK i obietnice zysków. Policja ostrzega przed oszustami w sieci

Ruch na Gałczyńskiego po remoncie. Przed decyzją odbędzie się spotkanie

BellaTOFIFEST będzie świętować 25-lecie. Jubileusz potrwa sześć dni

Co robić w weekend w Toruniu? Przewodnik na 20–22 listopada

Blisko 3 tysiące drzew posadzono w toruńskich lasach miejskich

Nowy anioł na toruńskiej Starówce. W koszyku Jagódki ukryto jeżynę

ŚDS w Osieku kończy inwestycję wartą ponad 850 tys. zł

Bezpłatne warsztaty w Toruniu nauczą uczniów rozpoznawać zagrożenia w sieci

46 kandydatów ubiega się o miejsca w Młodzieżowej Radzie Torunia

Wójt gminy Łysomice wydał decyzję środowiskową dla rozbudowy DK91 do Torunia
Przydatne dane teleadresowe
- Kujawsko-Pomorskie Inwestycje Regionalne - kontakt, siedziba i zakres działalności
- Ośrodek Informacji Turystycznej w Toruniu - kontakt, godziny i praktyczne usługi dla turystów
- Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Toruniu - kontakt, zapisy, godziny
- Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu - bilety, godziny kasy, dojazd i udogodnienia
- Okręgowy Urząd Miar w Bydgoszczy - Wydział Zamiejscowy w Toruniu
- Prokuratura Rejonowa Toruń Centrum-Zachód - kontakt i godziny
